Ενδοσκοπικός Υπέρηχος

Ο ενδοσκοπικός υπέρηχος, γνωστός και ως EUS / Endoscopic Ultrasound, είναι μια εξειδικευμένη ενδοσκοπική εξέταση που συνδυάζει την ενδοσκόπηση με την υπερηχογραφική απεικόνιση. Με αυτόν τον τρόπο, ο γαστρεντερολόγος μπορεί να εξετάσει όχι μόνο το εσωτερικό του πεπτικού σωλήνα, αλλά και βαθύτερες δομές ή γειτονικά όργανα, όπως το πάγκρεας, τα χοληφόρα, η χοληδόχος κύστη και οι λεμφαδένες.

Η εξέταση πραγματοποιείται με ειδικό ενδοσκόπιο που διαθέτει υπερηχογραφική κεφαλή στην άκρη του. Έτσι, δίνει τη δυνατότητα για λεπτομερή απεικόνιση περιοχών που πολλές φορές δεν αξιολογούνται με την ίδια ακρίβεια από μια απλή ενδοσκόπηση ή έναν εξωτερικό υπέρηχο.

Ο ενδοσκοπικός υπέρηχος χρησιμοποιείται κυρίως όταν χρειάζεται πιο στοχευμένη διερεύνηση ευρημάτων ή συμπτωμάτων, ειδικά σε παθήσεις που αφορούν το πάγκρεας, τα χοληφόρα, το στομάχι, τον οισοφάγο, το ορθό ή γειτονικές δομές του πεπτικού συστήματος.

Ο ενδοσκοπικός υπέρηχος μπορεί να συστηθεί όταν ο γιατρός χρειάζεται πιο λεπτομερή απεικόνιση μετά από συμπτώματα, αιματολογικές εξετάσεις, υπέρηχο, αξονική, μαγνητική ή προηγούμενη ενδοσκόπηση.

Μπορεί να είναι χρήσιμος σε περιπτώσεις όπως:

• Διερεύνηση παθήσεων του παγκρέατος
• Έλεγχος κύστεων ή μορφωμάτων στο πάγκρεας
• Διερεύνηση χοληφόρων και χοληδόχου κύστης
• Αξιολόγηση υποβλεννογόνιων βλαβών στο στομάχι ή στον οισοφάγο
• Έλεγχος ύποπτων αλλοιώσεων του πεπτικού σωλήνα
• Σταδιοποίηση όγκων του πεπτικού, όπου υπάρχει σχετική ένδειξη
• Αξιολόγηση λεμφαδένων κοντά στο πεπτικό σύστημα
• Διερεύνηση ανεξήγητου κοιλιακού πόνου, όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις
• Λήψη δείγματος με λεπτή βελόνα, όταν αυτό κριθεί απαραίτητο

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ενδοσκοπικός υπέρηχος μπορεί να συνδυαστεί με λήψη κυτταρολογικού ή ιστολογικού υλικού μέσω λεπτής βελόνας, διαδικασία που είναι γνωστή ως EUS-FNA / EUS-FNB. Αυτό επιτρέπει τη λήψη δείγματος από συγκεκριμένη βλάβη ή λεμφαδένα, όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη.

Ο ενδοσκοπικός υπέρηχος βοηθά τον γιατρό να δει με μεγαλύτερη λεπτομέρεια το τοίχωμα του πεπτικού σωλήνα και τις δομές που βρίσκονται κοντά σε αυτό.

Η εξέταση μπορεί να συμβάλει στην αξιολόγηση:

• Παγκρεατικών βλαβών ή κύστεων
• Χοληφόρων πόρων
• Λεμφαδένων
• Υποβλεννογόνιων μορφωμάτων
• Βλαβών στο στομάχι, στον οισοφάγο ή στο ορθό
• Φλεγμονωδών ή νεοπλασματικών αλλοιώσεων
• Ευρημάτων που χρειάζονται πιο ακριβή χαρακτηρισμό

Η αξία του ενδοσκοπικού υπερήχου βρίσκεται στο ότι μπορεί να προσφέρει εικόνα «από κοντά», μέσα από τον πεπτικό σωλήνα, επιτρέποντας στον γιατρό να αξιολογήσει περιοχές που βρίσκονται βαθύτερα ή πίσω από το τοίχωμα του οργάνου.

Η εξέταση μοιάζει σε αρκετά σημεία με τη γαστροσκόπηση ή την κολονοσκόπηση, ανάλογα με την περιοχή που χρειάζεται να ελεγχθεί. Το ειδικό ενδοσκόπιο εισάγεται από το στόμα ή από τον πρωκτό, ώστε η υπερηχογραφική κεφαλή να φτάσει κοντά στην περιοχή ενδιαφέροντος.

Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, ο γιατρός παρακολουθεί την εικόνα σε οθόνη και αξιολογεί τόσο την ενδοσκοπική όσο και την υπερηχογραφική πληροφορία. Εφόσον υπάρχει ένδειξη, μπορεί να γίνει λήψη δείγματος με λεπτή βελόνα, με στόχο την περαιτέρω εργαστηριακή αξιολόγηση.

Η διαδικασία γίνεται συνήθως με μέθη ή αναισθησιολογική υποστήριξη, ώστε ο ασθενής να είναι πιο άνετος και η εξέταση να πραγματοποιείται με ασφάλεια και ακρίβεια.

Η προετοιμασία εξαρτάται από το αν ο έλεγχος αφορά το ανώτερο ή το κατώτερο πεπτικό σύστημα. Συνήθως απαιτείται νηστεία για ορισμένες ώρες πριν από την εξέταση, ενώ αν ο έλεγχος αφορά το ορθό ή το κατώτερο έντερο, μπορεί να χρειαστούν διαφορετικές οδηγίες προετοιμασίας.

Ο ασθενής πρέπει να ενημερώσει τον γιατρό για:

• Φάρμακα που λαμβάνει
• Αντιπηκτική ή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή
• Σακχαρώδη διαβήτη
• Καρδιολογικό ή πνευμονολογικό ιστορικό
• Αλλεργίες
• Προηγούμενες επεμβάσεις
• Προηγούμενες απεικονιστικές ή ενδοσκοπικές εξετάσεις

Αν χορηγηθεί μέθη, χρειάζεται συνοδός για την επιστροφή στο σπίτι και ο ασθενής δεν πρέπει να οδηγήσει αμέσως μετά την εξέταση.

Μετά τον ενδοσκοπικό υπέρηχο, ο ασθενής παραμένει για σύντομη παρακολούθηση, ειδικά αν έχει χορηγηθεί μέθη. Αν η εξέταση έγινε από το στόμα, μπορεί να υπάρχει προσωρινός ερεθισμός στον λαιμό ή ήπια ενόχληση, ενώ τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν σταδιακά.

Ο γιατρός ενημερώνει τον ασθενή για τα αρχικά ευρήματα. Αν έχει γίνει λήψη δείγματος, τα τελικά αποτελέσματα εξαρτώνται από την κυτταρολογική ή ιστολογική ανάλυση και δίνονται σε δεύτερο χρόνο.

Ο ενδοσκοπικός υπέρηχος είναι σημαντικός γιατί προσφέρει μια πιο εξειδικευμένη εικόνα σε περιοχές του πεπτικού που δεν είναι πάντα εύκολο να αξιολογηθούν με απλές εξετάσεις.

Μπορεί να βοηθήσει στη διάκριση ανάμεσα σε ευρήματα που χρειάζονται παρακολούθηση, περαιτέρω διερεύνηση ή θεραπευτικό σχεδιασμό. Για τον ασθενή, αυτό σημαίνει πιο στοχευμένη διάγνωση και πιο καθαρή ιατρική κατεύθυνση.

Η εξέταση δεν γίνεται προληπτικά σε όλους. Συστήνεται όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη και όταν μπορεί να προσφέρει ουσιαστική πληροφορία για τη διάγνωση ή τη διαχείριση ενός περιστατικού.

Ο Ιωάννης Ραφτόπουλος — Γαστρεντερολόγος – Ειδικός Παθολόγος – Επεμβατικός ενδοσκόπος παρέχει εξειδικευμένη γαστρεντερολογική αξιολόγηση για περιστατικά που χρειάζονται ενδοσκοπικό υπέρηχο.

Ο Ιατρός διενεργεί τις εξετάσεις στο Μαραθωνειο πολυϊατρειο στην Παλλήνη ( συμβεβλημένο με ΕΟΠΥΥ) και στο Μετροπόλιταν Χολαργού ( πρώην Ιασώ general)

Με εμπειρία στη Γαστρεντερολογία και στην Εσωτερική Παθολογία, καθώς και με εκπαίδευση στη Γερμανία σε προχωρημένες ενδοσκοπικές τεχνικές, προσεγγίζει κάθε περίπτωση εξατομικευμένα, με στόχο τη σωστή ένδειξη, την ασφαλή διερεύνηση και τη σαφή καθοδήγηση του ασθενούς.

Ιωάννης Ραφτόπουλος
Γαστρεντερολόγος – Ειδικός Παθολόγος – Επεμβατικός ενδοσκόπος
Λ. Πεντέλης 49, Βριλήσσια