Αιμορροΐδες: Αίτια, Συμπτώματα και Αντιμετώπιση

Αιμορροΐδες: Μάθετε τι είναι και πώς αντιμετωπίζονται

Οι αιμορροΐδες αποτελούν μία από τις συχνότερες αιτίες αιμορραγίας και ενόχλησης στην περιοχή του πρωκτού. Μπορεί να εκδηλωθούν με αίμα κατά την κένωση, φαγούρα, πρήξιμο ή προβολή ιστού έξω από τον πρωκτό, επηρεάζοντας την καθημερινότητα. Παρότι πολλές περιπτώσεις βελτιώνονται με συντηρητική αντιμετώπιση, η σωστή διάγνωση είναι απαραίτητη. Η αιμορραγία και τα ενοχλήματα στην περιοχή δεν οφείλονται πάντοτε σε αιμορροΐδες και χρειάζονται αξιολόγηση, ώστε να αναγνωριστεί η αιτία και να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπεία.

Τι είναι οι αιμορροΐδες;

Οι αιμορροΐδες είναι φυσιολογικοί σχηματισμοί που αποτελούνται από αγγεία και υποστηρικτικό ιστό στην περιοχή του πρωκτού και συμβάλλουν στην εγκράτεια. Όταν διογκώνονται ή μετατοπίζονται και προκαλούν ενοχλήματα, η κατάσταση ονομάζεται αιμορροϊδοπάθεια. Ανάλογα με τη θέση τους, διακρίνονται σε εσωτερικές, που βρίσκονται στο εσωτερικό του πρωκτικού σωλήνα και εξωτερικές, που εντοπίζονται κάτω από το δέρμα γύρω από τον πρωκτό. Οι δύο μορφές μπορεί να συνυπάρχουν.

Ταξινόμηση των αιμορροΐδων

Οι εσωτερικές αιμορροΐδες διακρίνονται σε τέσσερις βαθμούς, με βάση την παρουσία πρόπτωσης και τη δυνατότητα επαναφοράς τους μέσα στον πρωκτικό σωλήνα:

• 1ου βαθμού: παραμένουν μέσα στον πρωκτικό σωλήνα, χωρίς πρόπτωση.
• 2ου βαθμού: προβάλλουν κατά την κένωση και επανέρχονται αυτόματα.
• 3ου βαθμού: προβάλλουν και χρειάζονται χειροκίνητη επαναφορά.
• 4ου βαθμού: παραμένουν έξω από τον πρωκτό και δεν μπορούν να επανέλθουν.

Ο βαθμός της αιμορροϊδοπάθειας βοηθά στον σχεδιασμό της θεραπείας, σε συνδυασμό με τα συμπτώματα και τα ευρήματα της κλινικής εξέτασης.

Ποια είναι τα αίτια της αιμορροϊδοπάθειας;

Η αιμορροϊδοπάθεια συνδέεται με παράγοντες που αυξάνουν την πίεση στην περιοχή του πρωκτού ή επηρεάζουν τη στήριξη του αιμορροϊδικού ιστού. Σε αυτούς περιλαμβάνονται:

• Η δυσκοιλιότητα και η έντονη προσπάθεια κατά την αφόδευση.
• Η παρατεταμένη παραμονή στην τουαλέτα.
• Η χρόνια διάρροια.
• Η διατροφή με χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες.
• Η εγκυμοσύνη.
• Η εξασθένηση των υποστηρικτικών ιστών με την πάροδο της ηλικίας.
• Η συχνή άρση μεγάλων βαρών.

Ποια συμπτώματα προκαλούν οι αιμορροΐδες;

Το συχνότερο χαρακτηριστικό σύμπτωμα των εσωτερικών αιμορροΐδων είναι η εμφάνιση ζωηρού κόκκινου αίματος κατά την κένωση. Το αίμα μπορεί να φαίνεται στο χαρτί υγείας, στην επιφάνεια των κοπράνων ή στη λεκάνη. Άλλα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν είναι:

• Πρόπτωση, δηλαδή προβολή αιμορροϊδικού ιστού έξω από τον πρωκτό.
• Φαγούρα και ερεθισμός στην περιοχή.
• Έκκριση βλέννας ή αίσθημα υγρασίας.
• Πρήξιμο ή ψηλαφητό εξόγκωμα.
• Δυσκολία στην τοπική καθαριότητα.
• Ενόχληση ή πόνος, ανάλογα με τη μορφή της αιμορροϊδοπάθειας.

Οι εσωτερικές αιμορροΐδες χωρίς πρόπτωση συνήθως δεν προκαλούν πόνο. Αντίθετα, η θρόμβωση εξωτερικής αιμορροΐδας, δηλαδή ο σχηματισμός θρόμβου σε αγγείο κάτω από το δέρμα γύρω από τον πρωκτό, μπορεί να προκαλέσει ένα ξαφνικό, ιδιαίτερα επώδυνο εξόγκωμα.

Άλλες παθήσεις που μπορεί να προκαλούν παρόμοια συμπτώματα

Η αιμορραγία, ο πόνος και ο ερεθισμός στην περιοχή του πρωκτού δεν οφείλονται πάντα σε αιμορροΐδες. Παρόμοια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει η ραγάδα πρωκτού, ενώ η αιμορραγία μπορεί να σχετίζεται και με φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου, πολύποδες ή άλλες παθήσεις του παχέος εντέρου και του ορθού. Η παρουσία αιμορροΐδων δεν αποκλείει κάποια άλλη αιτία αιμορραγίας. Για τον λόγο αυτό, το αίμα στην κένωση χρειάζεται ιατρική διερεύνηση, ακόμη και σε περιπτώσεις με γνωστό ιστορικό αιμορροϊδοπάθειας.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της αιμορροϊδοπάθειας βασίζεται στο ιστορικό του ασθενούς και στην κλινική εξέταση. Ο γαστρεντερολόγος αξιολογεί τη διάρκεια και τη συχνότητα των συμπτωμάτων, την παρουσία αιμορραγίας, πόνου ή πρόπτωσης, καθώς και τις συνήθειες του εντέρου.

Η εξέταση περιλαμβάνει την επισκόπηση της περιοχής και, όταν ενδείκνυται, τη δακτυλική εξέταση. Η πρωκτοσκόπηση επιτρέπει την άμεση παρατήρηση του πρωκτικού σωλήνα και την αξιολόγηση των εσωτερικών αιμορροΐδων.

Η κολονοσκόπηση μπορεί να κριθεί απαραίτητη όταν δεν εντοπίζεται σαφής αιτία της αιμορραγίας, όταν συνυπάρχουν κοιλιακά συμπτώματα ή πρόσφατες αλλαγές στις κενώσεις, καθώς και όταν η αιμορραγία επιμένει μετά τη θεραπεία. Η ανάγκη για την εξέταση αξιολογείται εξατομικευμένα, με βάση το προσωπικό και οικογενειακό ιστορικό και τις συστάσεις για τον προληπτικό έλεγχο του παχέος εντέρου.

θεραπεία

Η θεραπεία των αιμορροΐδων εξαρτάται από τη μορφή της αιμορροϊδοπάθειας, τα συμπτώματα και την ανταπόκριση στην αρχική αντιμετώπιση.

Η αντιμετώπιση συχνά ξεκινά με τη ρύθμιση των κενώσεων, ώστε να περιορίζεται η έντονη προσπάθεια κατά την αφόδευση. Η επαρκής πρόσληψη φυτικών ινών από φρούτα, λαχανικά, όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης βοηθά να γίνουν τα κόπρανα πιο μαλακά και διευκολύνει την αποβολή τους. Παράλληλα, συνιστάται επαρκής κατανάλωση υγρών, προσαρμοσμένη στις ανάγκες και στην κατάσταση υγείας κάθε ασθενούς.

Συνιστάται επίσης να αποφεύγονται η έντονη προσπάθεια κατά την αφόδευση και η παρατεταμένη παραμονή στην τουαλέτα. Εφόσον χρειάζεται, ο γιατρός μπορεί να συστήσει συμπλήρωμα φυτικών ινών ή αγωγή για τη δυσκοιλιότητα. Τοπικά σκευάσματα όπως αλοιφές ή υπόθετα, μπορούν να προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση από ορισμένα ενοχλήματα και πρέπει να χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις ιατρικές οδηγίες.

Όταν η συντηρητική αντιμετώπιση δεν αποδίδει, μπορούν να εφαρμοστούν μη χειρουργικές επεμβατικές θεραπείες, όπως η απολίνωση με ελαστικούς δακτυλίους, η σκληροθεραπεία και η υπέρυθρη φωτοπηξία. Οι μέθοδοι αυτές χρησιμοποιούνται κυρίως σε εσωτερικές αιμορροΐδες 1ου και 2ου βαθμού, καθώς και σε επιλεγμένες περιπτώσεις 3ου βαθμού.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να είναι απαραίτητη σε περιπτώσεις έντονης πρόπτωσης, εξωτερικών αιμορροΐδων που προκαλούν ενοχλήματα ή συνύπαρξης εσωτερικής και εξωτερικής αιμορροϊδοπάθειας. Η επιλογή της μεθόδου εξαρτάται από την κλινική εικόνα και την ανταπόκριση στις προηγούμενες θεραπείες.

Στις διαθέσιμες επιλογές περιλαμβάνεται και η αιμορροϊδοπλαστική με laser, η οποία μπορεί να προσφέρει λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο σε σύγκριση με την κλασική αιμορροϊδεκτομή. Ωστόσο, υπάρχει πιθανότητα υποτροπής και η καταλληλότητά της αξιολογείται εξατομικευμένα από τον χειρουργό.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε Γαστρεντερολόγο;

Εάν παρατηρείτε αίμα κατά την κένωση, πρήξιμο, φαγούρα ή επίμονη ενόχληση στην περιοχή του πρωκτού, θα πρέπει να απευθυνθείτε σε γαστρεντερολόγο. Η γαστρεντερολογική αξιολόγηση επιτρέπει να διευκρινιστεί η αιτία των συμπτωμάτων και να επιλεγεί η κατάλληλη αντιμετώπιση.

Ο Δρ. Ιωάννης Ραφτόπουλος, Γαστρεντερολόγος – Ειδικός Παθολόγος στην Αθήνα, στα Βριλήσσια, μπορεί να σας καθοδηγήσει στη διερεύνηση των συμπτωμάτων και στην αντιμετώπιση της αιμορροϊδοπάθειας. Επικοινωνήστε με το ιατρείο για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας.